پلاسما کوارک-گلوئون: رازهای داغ کیهان اولیه فاش شد
پلاسما کوارک-گلوئون: رازهای داغ کیهان اولیه فاش شد
دانشمندان دانشگاه رایس در یک دستاورد چشمگیر، موفق به اندازهگیری دقیق دمای پلاسما کوارک-گلوئون شدهاند. این ماده فوقالعاده داغ، که گمان میرود وضعیت جهان در لحظات اولیه کیهان بوده است، سالهاست که موضوع مطالعه فیزیکدانان است. این یافتهها نه تنها نظریههای موجود را تایید میکند، بلکه به درک عمیقتر ما از نمودار فازی QCD (Quantum Chromodynamics) کمک میکند.
ردیابی گرمای کیهان یک میلیاردیم ثانیه پس از بیگ بنگ
محققان دانشگاه رایس با مطالعه برخوردهای اتمی و تحلیل انتشارات نادر الکترون-پوزیترون حاصل از آنها، توانستهاند پروفایل دمایی این ماده مرموز را در مراحل مختلف تکامل آن ترسیم کنند. این اندازهگیریهای دقیق، اطلاعات حیاتی در مورد چگونگی رفتار ماده در دماها و فشارهای شدید ارائه میدهد که نمونه آن را تنها میتوان در نخستین لحظات جهان مشاهده کرد.
نمودار فازی QCD: نقشهای برای درک ماده در شرایط فوقالعاده
پلاسما کوارک-گلوئون حالتی از ماده است که در آن کوارکها و گلوئونها (اجزای بنیادی تشکیل دهنده پروتونها و نوترونها) آزادانه حرکت میکنند. در شرایط عادی، این ذرات در هسته اتمی به هم پیوستهاند. درک رفتار این پلاسما نه تنها به ما کمک میکند تا گذشته جهان را بهتر بشناسیم، بلکه میتواند دریچههای جدیدی را به روی فیزیک ذرات باز کند. پژوهشهای دانشگاه رایس با تأیید پیشبینیهای نظری و اصلاح نمودار فازی QCD، گامی بلند در این راستا برداشته است و درک ما از فیزیک ذرات بنیادین را عمیقتر میسازد.
منبع: https://www.sciencedaily.com/releases/2025/10/251029002907.htm